به گزارش انجمن دیجیتال مارکتینگ، ابزارهای جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی در بسیاری از موارد برندهایی را به کاربران پیشنهاد میکنند، اما هنگام ارائه منبع یا لینک، بهجای وبسایت رسمی همان برند به سراغ سایتهای شخص ثالث میروند. این موضوع میتواند اهمیت سئو برای هوش مصنوعی (AI SEO) را برای کسبوکارهای آنلاین و فروشگاههای اینترنتی افزایش دهد؛ زیرا دیدهشدن یک برند در پاسخ هوش مصنوعی الزاماً به این معنا نیست که وبسایت رسمی آن برند نیز بهعنوان منبع معرفی خواهد شد.
تحلیلی که توسط Shero Commerce انجام شده و عملکرد Google AI Mode، ChatGPT و Perplexity را بررسی کرده است، نشان میدهد از میان ۱۸۵۱ منبعی که این سه ابزار در پاسخهای مرتبط با خرید و محصولات به آنها استناد کردهاند، تنها ۲.۸ درصد متعلق به صفحات رسمی برندها بوده است. این آمار نشان میدهد میان «پیشنهاد شدن یک برند» و «دریافت استناد از سوی هوش مصنوعی» فاصله قابل توجهی وجود دارد.
هوش مصنوعی برندها را معرفی میکند، اما به سایتهای دیگر لینک میدهد
یکی از نکات مهم این بررسی، تفاوت میان معرفی یک برند و انتخاب منبع برای پاسخ است. ممکن است یک ابزار هوش مصنوعی هنگام پاسخ به پرسشی درباره یک محصول، نام یک برند مشخص را پیشنهاد دهد، اما برای پشتیبانی از این پیشنهاد، لینک یک رسانه تخصصی، وبسایت بررسی محصولات یا یک فروشگاه دیگر را ارائه کند.
برای کسبوکارها این مسئله اهمیت زیادی دارد. در گذشته، بسیاری از استراتژیهای سئو بر این اساس طراحی میشدند که صفحه رسمی برند برای کلمات کلیدی مشخص در نتایج جستوجو رتبه بگیرد. اما در فضای جدید جستوجوی مولد، یک برند ممکن است در پاسخ ظاهر شود بدون اینکه صفحه رسمی آن بهعنوان منبع اصلی شناخته شود.
این وضعیت نشان میدهد صاحبان برند باید علاوه بر بهینهسازی وبسایت خود، به حضور نام برند در منابع معتبر دیگر نیز توجه کنند. رسانههای تخصصی، سایتهای بررسی محصول، مقالات مقایسهای و منابع مستقل میتوانند در شکلگیری پاسخهای موتورهای جستوجوی مبتنی بر هوش مصنوعی نقش داشته باشند.
فقط ۲.۸ درصد از منابع، صفحات رسمی برندها بودند
در مطالعه مورد اشاره، محققان پرسشهای مرتبط با خرید را در ۶۰ گروه محصول بررسی کردند و منابع ارائهشده توسط Google AI Mode، ChatGPT و Perplexity را جمعآوری کردند. بخش عمده استنادها به وبسایتهایی خارج از دامنه رسمی برندها اختصاص داشت.
بزرگترین گروه منابع مورد استفاده در این بررسی حدود ۵۹ درصد از کل استنادها را تشکیل میداد. این گروه شامل وبسایتهایی مانند رسانههای بررسی محصول و منابع تخصصی بود. در مقابل، صفحات متعلق به خود برندها تنها ۲.۸ درصد از منابع استنادشده را تشکیل میدادند.
این اختلاف قابل توجه یک پیام مهم برای استراتژیستهای سئو دارد: داشتن محتوای اختصاصی در سایت برند ضروری است، اما ممکن است بهتنهایی برای تبدیلشدن به منبع مورد استناد هوش مصنوعی کافی نباشد.
وقتی ChatGPT و Perplexity برند پیشنهاد میدهند چه اتفاقی میافتد؟
بررسی Shero نشان داد ابزارهای هوش مصنوعی در مواردی برندهای مشخصی را به کاربران معرفی کردهاند. برای نمونه، در پرسشی درباره لگینگهایی که در هنگام انجام اسکوات بدننما نباشند، برندهایی مانند Gymshark، Alo و Beyond Yoga پیشنهاد شدهاند. با این حال، در برخی از این پاسخها، منابعی که برای پشتیبانی از پیشنهادها ارائه شدهاند، وبسایتهای شخص ثالث بودهاند.
در مجموع، این تحلیل ۱۵۹ مورد پیشنهاد برند را در پلتفرمهای بررسیشده شناسایی کرد. در ۳۱ درصد از این موارد، صفحه خود برند نیز بهعنوان منبع مورد استناد قرار گرفته بود. بنابراین حتی زمانی که هوش مصنوعی یک برند را مستقیماً پیشنهاد میکند، احتمال اینکه منبع آن پیشنهاد یک سایت دیگر باشد همچنان قابل توجه است.
البته این دادهها بهتنهایی نمیتوانند مشخص کنند چرا یک سیستم هوش مصنوعی یک سایت را نسبت به سایت دیگر انتخاب میکند. الگوریتمهای مورد استفاده در ابزارهای هوش مصنوعی پیچیده هستند و عوامل مختلفی مانند اعتبار منبع، ارتباط محتوایی، ساختار صفحه، دادههای موجود در وب و سیگنالهای دیگر میتوانند در انتخاب منابع مؤثر باشند.
Google AI Mode چه تفاوتی با ChatGPT و Perplexity دارد؟
در نمونه بررسیشده، Google AI Mode در ۹.۵ درصد از بررسیهای مرتبط با فروشگاهها در ۶۰ گروه محصول، برندهایی را که در نمونه مورد مطالعه بودند بهصورت استنادشده یا پیشنهادی نمایش داده است. در حدود یکسوم این گروههای محصول نیز هیچیک از برندهای نمونه در پاسخهای بررسیشده حضور نداشتند.
با این حال، نباید عدد ۹.۵ درصد را مستقیماً با عملکرد ChatGPT یا Perplexity مقایسه کرد. دادههای مربوط به میزان پیشنهاد برند در این دو ابزار با همان روش و معیارهای Google AI Mode ارائه نشدهاند. بنابراین این اعداد بیشتر برای درک رفتار هر پلتفرم بهصورت مستقل کاربرد دارند و نمیتوان از آنها برای اعلام برتری قطعی یک ابزار نسبت به دیگری استفاده کرد.
این موضوع برای کسبوکارهایی که به دنبال حضور در نتایج جستوجوی هوش مصنوعی هستند اهمیت دارد. استراتژی بهینهسازی برای Google AI Mode ممکن است دقیقاً مشابه استراتژی مورد نیاز برای ChatGPT یا Perplexity نباشد. در نتیجه، برندها باید حضور خود را در اکوسیستمهای مختلف جستوجوی هوش مصنوعی بررسی کنند.
محتوای تکراری چه نقشی در استنادهای هوش مصنوعی دارد؟
بخش دیگری از تحلیل Shero به محتوای محصولات در فروشگاههای Shopify مربوط میشود. این بررسی نشان داد حدود ۲۰ درصد از توضیحات محصول بررسیشده، با محتوای موجود در وبسایتهای دیگر یکسان یا بسیار مشابه بودهاند.
بخش قابل توجهی از این شباهتها میان خردهفروشان و مارکتپلیسهایی مشاهده شده که محصولات یکسانی را میفروشند. بنابراین لزوماً نمیتوان نتیجه گرفت که فروشگاههای رقیب محتوای یکدیگر را کپی کردهاند؛ بلکه در بسیاری از موارد، توضیحات مشابه از سوی تأمینکننده یا تولیدکننده محصول در اختیار فروشندگان مختلف قرار گرفته است.
با این حال، وجود متن مشابه در چندین وبسایت میتواند تشخیص منبع اصلی را برای سیستمهای جستوجو دشوارتر کند. اگر توضیح یک محصول در دهها فروشگاه با ساختار و متن مشابه منتشر شده باشد، صفحه رسمی برند ممکن است تنها یکی از چندین منبعی باشد که همان اطلاعات را ارائه میکنند.
آیا محتوای اختصاصی شانس استناد را افزایش میدهد؟
یکی از پرسشهای مهمی که از این دادهها به وجود میآید این است که آیا تولید محتوای اختصاصی و غیرتکراری میتواند احتمال استناد هوش مصنوعی به سایت برند را افزایش دهد یا خیر.
پاسخ قطعی به این سؤال هنوز در دسترس نیست. مطالعه مورد اشاره نشان نداده است که بازنویسی توضیحات محصول یا حذف محتوای مشابه مستقیماً باعث افزایش استنادهای هوش مصنوعی میشود. بنابراین نباید صرفاً بر اساس این گزارش ادعا کرد که محتوای تکراری دلیل اصلی استناد به سایتهای شخص ثالث است.
با این حال، تولید محتوای اصیل، دقیق و دارای ارزش افزوده همچنان یکی از اقدامات منطقی برای هر وبسایت تجاری است. توضیحاتی که تجربه واقعی محصول، جزئیات فنی، پاسخ به پرسشهای کاربران، مقایسه با گزینههای دیگر و اطلاعات کاربردی ارائه میکنند، میتوانند برای کاربران و موتورهای جستوجو ارزشمندتر باشند.
مشکل دیگر؛ توضیحات کوتاه محصولات در فروشگاههای اینترنتی
این گزارش همچنین به محدودیتهایی در اندازهگیری محتوای محصولات در فروشگاههای Shopify اشاره میکند. محققان ۸۵۷۳ توضیح محصول را از ۸۸۳ فروشگاه دارای اطلاعات محصول فعال جمعآوری کردند.
در میان ۱۷۳ فروشگاهی که امکان اندازهگیری دقیق محتوای آنها از طریق HTML خام وجود داشت، ۲۷ فروشگاه کمتر از ۵۰ کلمه محتوای اختصاصی درباره محصول داشتند. چنین صفحاتی ممکن است اطلاعات بسیار محدودی درباره محصول در اختیار سیستمهای جستوجو و هوش مصنوعی قرار دهند.
البته تعداد کلمات بهتنهایی معیار کیفیت محتوا نیست. یک صفحه کوتاه اما دقیق و مفید میتواند ارزش بیشتری از یک مقاله طولانی و کمکیفیت داشته باشد. با این حال، زمانی که یک صفحه محصول تنها چند جمله عمومی و تکراری دارد، فرصت کمتری برای ارائه اطلاعات منحصربهفرد درباره برند و محصول ایجاد میشود.
برای افزایش دیدهشدن برند در AI Search چه باید کرد؟
اگرچه این مطالعه یک دستورالعمل قطعی برای کسب جایگاه در پاسخهای هوش مصنوعی ارائه نمیکند، اما کسبوکارها میتوانند از نتایج آن چند نکته عملی استخراج کنند.
۱. تولید محتوای اختصاصی برای محصولات
توضیحات محصولات نباید صرفاً کپی اطلاعات تولیدکننده باشند. بهتر است هر صفحه اطلاعات منحصربهفردی درباره کاربرد محصول، ویژگیهای اصلی، مزایا، محدودیتها و پاسخ به پرسشهای رایج کاربران ارائه کند.
۲. تقویت اعتبار برند در منابع مستقل
از آنجا که بخش قابل توجهی از استنادهای هوش مصنوعی به سایتهای شخص ثالث اختصاص داشته است، حضور برند در رسانهها و وبسایتهای معتبر میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. نقد و بررسی مستقل، مقالات تخصصی، مقایسه محصولات و پوشش خبری میتوانند به ایجاد ردپای اطلاعاتی گستردهتر برای برند کمک کنند.
۳. پاسخدادن به پرسشهای واقعی کاربران
برندها باید محتوای خود را صرفاً برای کلمات کلیدی سنتی تولید نکنند. پرسشهایی که کاربران هنگام خرید از خود میپرسند، باید در صفحات محصول و مقالات تخصصی پاسخ داده شوند. این رویکرد میتواند محتوای سایت را برای جستوجوهای محاورهای و پرسشهای طولانیتر نیز آماده کند.
۴. بررسی مداوم حضور برند در ابزارهای هوش مصنوعی
یکی از روشهای کاربردی برای تیمهای بازاریابی این است که بهصورت دورهای پرسشهای مرتبط با محصولات و صنعت خود را در ابزارهایی مانند Google AI Mode، ChatGPT و Perplexity بررسی کنند. باید مشخص شود چه برندهایی پیشنهاد میشوند، چه منابعی به آنها استناد میکنند و چه اطلاعاتی درباره برند در پاسخها نمایش داده میشود.
آیا فقط سایت رسمی برند برای سئو کافی است؟
دادههای این گزارش نشان میدهد در عصر جستوجوی هوش مصنوعی، مفهوم حضور دیجیتال برند گستردهتر از وبسایت رسمی آن است. سایت برند همچنان یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی کسبوکار محسوب میشود، اما کاربران ممکن است اطلاعات برند را از رسانهها، فروشگاهها، سایتهای بررسی، انجمنها و منابع تخصصی نیز دریافت کنند.
به همین دلیل، استراتژی سئو در سالهای آینده احتمالاً بیش از گذشته به ایجاد یک اکوسیستم محتوایی کامل نیاز خواهد داشت. برند باید هم در وبسایت خود محتوای معتبر داشته باشد و هم در منابع خارجی معتبر حضور پیدا کند. هدف این نیست که صرفاً تعداد لینکها افزایش پیدا کند، بلکه باید اطلاعات دقیق و قابل اتکایی درباره برند در نقاط مختلف وب وجود داشته باشد.
نتیجهگیری؛ معرفی شدن با استناد گرفتن متفاوت است
تحلیل جدید Shero Commerce یک نکته مهم درباره رفتار ابزارهای جستوجوی هوش مصنوعی را برجسته میکند: یک برند میتواند توسط هوش مصنوعی به کاربر پیشنهاد شود، اما منبعی که برای این پیشنهاد ارائه میشود، وبسایت رسمی همان برند نباشد.
از میان ۱۸۵۱ منبع بررسیشده، تنها ۲.۸ درصد متعلق به صفحات رسمی برندها بوده و در مواردی که برندها پیشنهاد شدهاند نیز تنها بخشی از پاسخها به صفحات رسمی آنها استناد کردهاند. این دادهها نشان میدهد موفقیت در AI Search تنها به رتبه گرفتن سایت برند محدود نمیشود و اعتبار و حضور اطلاعات برند در سراسر وب نیز میتواند اهمیت داشته باشد.
در عین حال، این گزارش نمیتواند دلیل قطعی انتخاب منابع توسط مدلهای هوش مصنوعی را مشخص کند. همچنین مشخص نشده است که آیا حذف محتوای تکراری، افزایش حجم توضیحات محصولات یا تغییر ساختار صفحات مستقیماً باعث افزایش استنادهای هوش مصنوعی خواهد شد. برای پاسخ به این پرسشها، آزمایشهای کنترلشده بیشتری لازم است.
آنچه برای کسبوکارها روشن است، تغییر تدریجی رفتار کاربران و موتورهای جستوجو است. برندهایی که میخواهند در پاسخهای هوش مصنوعی دیده شوند، باید علاوه بر سئوی سنتی، روی محتوای اصیل، اعتبار برند، حضور در منابع معتبر و پاسخگویی دقیق به نیازهای کاربران تمرکز کنند. در چنین شرایطی، سئو برای هوش مصنوعی به بخشی جدی از استراتژی بازاریابی دیجیتال تبدیل خواهد شد.
برای مطالعه اخبار، تحلیلها و مطالب تخصصی بیشتر در زمینه سئو، هوش مصنوعی و بازاریابی دیجیتال، به انجمن دیجیتال مارکتینگ مراجعه کنید.
