به نقل از دیجیتال مارکتینگ ایران، گوگل ظاهراً در حال آزمایش مدلی جدید برای جبران مالی ناشرانی است که محتوای آن‌ها در قابلیت‌های جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی این شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حدود ۱۰۰ ناشر در یک برنامه آزمایشی حضور دارند و میزان پرداختی به آن‌ها به سهم محتوایشان در پاسخ‌های هوش مصنوعی گوگل وابسته است.
این برنامه در شرایطی آزمایش می‌شود که AI Overviews، AI Mode و سرویس‌های مبتنی بر Gemini در حال تغییر مسیر سنتی جست‌وجو هستند. در مدل قدیمی، کاربر با دیدن لینک‌های نتایج جست‌وجو وارد سایت ناشر می‌شد؛ اما در جست‌وجوی هوش مصنوعی، بخشی از پاسخ مستقیماً در محیط گوگل تولید می‌شود و ممکن است کاربر دیگر نیازی به باز کردن لینک منبع نداشته باشد.
گوگل برای محتوای استفاده‌شده در AI Search پول میدهد
بر اساس گزارش The Information که توسط رسانه‌هایی مانند The Verge و Digiday بازتاب داده شده، گوگل یک برنامه آزمایشی را برای پرداخت به ناشران آغاز کرده است. این برنامه کمتر از یک سال پیش شروع شده و حدود ۱۰۰ ناشر در آن مشارکت دارند.
گزارش‌ها می‌گویند پرداخت‌ها بر اساس میزان مشارکت محتوای هر ناشر در قابلیت‌های هوش مصنوعی گوگل محاسبه می‌شود. این قابلیت‌ها شامل AI Overviews و AI Mode در Google Search و همچنین Gemini است.
به این ترتیب، گوگل در حال آزمایش مدلی است که در آن استفاده از محتوای ناشران برای تولید یا تقویت پاسخ‌های هوش مصنوعی می‌تواند مستقیماً با یک سازوکار مالی همراه شود.
میزان پرداختی به ناشران چقدر است؟
گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهند درآمد ناشران از این برنامه می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد.
طبق گزارش The Information، یکی از ناشرانی که از ابتدای راه‌اندازی برنامه در آن حضور داشته، طی یک سال بیش از ۱ میلیون دلار دریافت کرده است. ناشر دیگری که چند ماه بعد به برنامه پیوسته، حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار دلار درآمد داشته است.
این اختلاف نشان میدهد که پرداخت‌ها ظاهراً یک مبلغ ثابت برای همه ناشران نیست و می‌تواند به میزان استفاده از محتوای آن‌ها در سیستم‌های هوش مصنوعی گوگل وابسته باشد.
با این حال، جزئیات کامل فرمول محاسبه پرداخت‌ها، قراردادهای شرکت‌کنندگان و اینکه دقیقاً چه نوع محتوایی ارزش مالی بیشتری پیدا می‌کند، به صورت عمومی مشخص نشده است.
چرا گوگل به فکر پرداخت به ناشران افتاده است؟
رشد AI Search یک مسئله اساسی برای اکوسیستم وب ایجاد کرده است. موتور جست‌وجوی سنتی عمدتاً نقش واسطه را ایفا می‌کرد: کاربر سؤال خود را وارد می‌کرد، گوگل مجموعه‌ای از لینک‌ها را نمایش می‌داد و کاربر برای دریافت پاسخ کامل به وب‌سایت‌های مختلف مراجعه می‌کرد.
در مدل جدید، هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات چندین منبع را ترکیب کند و یک پاسخ مستقیم در صفحه جست‌وجو ارائه دهد. این تغییر می‌تواند تعداد کلیک‌هایی را که کاربران به سمت برخی سایت‌ها انجام می‌دهند کاهش دهد؛ موضوعی که برای ناشرانی که بخش مهمی از درآمدشان به ترافیک، تبلیغات یا اشتراک وابسته است اهمیت زیادی دارد.
در چنین شرایطی، پرداخت مستقیم به ناشر می‌تواند یکی از راه‌های ایجاد تعادل میان دو طرف باشد: گوگل به محتوای باکیفیت برای پاسخ‌های هوش مصنوعی نیاز دارد و ناشر نیز در ازای استفاده از محتوای خود می‌تواند درآمد دریافت کند.
AI Overviews و AI Mode چه تغییری در اقتصاد وب ایجاد می‌کنند؟
یکی از نگرانی‌های اصلی ناشران این است که موفقیت آن‌ها در Google Search دیگر الزاماً به افزایش بازدید از وب‌سایت منجر نشود.
فرض کنید یک مقاله تخصصی در پاسخ AI Overviews به عنوان یکی از منابع استفاده شود. در جست‌وجوی سنتی، کاربر احتمالاً روی لینک مقاله کلیک می‌کرد تا پاسخ را بخواند. اما اگر AI Overview بخش عمده اطلاعات مورد نیاز را در همان صفحه ارائه کند، ممکن است کاربر بدون ورود به سایت پاسخ خود را دریافت کند.
این مسئله به‌خصوص برای محتواهای اطلاعاتی اهمیت دارد؛ زیرا کاربر ممکن است برای پرسش‌هایی مانند «چگونه یک محصول را انتخاب کنیم؟»، «مزایا و معایب یک فناوری چیست؟» یا «این مفهوم چگونه کار می‌کند؟» دیگر نیازی به باز کردن چندین صفحه نداشته باشد.
در نتیجه، ممکن است یک ناشر از نظر Visibility در نتایج هوش مصنوعی موفق باشد، اما همزمان کاهش Click-through Rate را تجربه کند.
پرداخت گوگل چه تفاوتی با دریافت ترافیک دارد؟
مدل پرداخت مستقیم، یک تفاوت مهم با اقتصاد سنتی جست‌وجو ایجاد می‌کند. در گذشته، ارزش اصلی یک حضور موفق در گوگل معمولاً از طریق کلیک کاربر به دست می‌آمد. ناشر با جذب بازدید می‌توانست از تبلیغات، فروش، اشتراک یا سایر روش‌های درآمدزایی استفاده کند.
در مدل جدید، ممکن است ارزش یک محتوا بدون انتقال کاربر به سایت نیز ایجاد شود. اگر محتوای ناشر به تولید پاسخ هوش مصنوعی کمک کند، گوگل می‌تواند بخشی از ارزش ایجادشده را به شکل پرداخت مالی با ناشر تقسیم کند.
این رویکرد در صورت گسترش می‌تواند تعریف جدیدی از ترافیک ارزشمند ایجاد کند. در چنین مدلی، تنها تعداد بازدید معیار ارزش محتوا نخواهد بود و میزان استفاده از محتوا در پاسخ‌های AI نیز می‌تواند اهمیت پیدا کند.
آیا همه ناشران می‌توانند از این برنامه درآمد کسب کنند؟
فعلاً نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت. اطلاعات موجود نشان میدهد که این یک برنامه آزمایشی با تعداد محدودی از ناشران است و حدود ۱۰۰ ناشر در آن حضور دارند.
همچنین مشخص نیست این برنامه در آینده عمومی خواهد شد یا چه شرایطی برای ورود ناشران جدید تعیین می‌شود. گوگل نیز جزئیات کاملی درباره ساختار تجاری و معیارهای انتخاب ناشران منتشر نکرده است.
بنابراین پرداخت‌های گزارش‌شده را نباید به عنوان یک مدل درآمدی عمومی برای تمام سایت‌هایی که محتوایشان در AI Search نمایش داده می‌شود در نظر گرفت.
فشار ناشران بر گوگل در دوره AI Search بیشتر شده است
برنامه پرداخت به ناشران در شرایطی مطرح شده که رابطه میان موتورهای جست‌وجو و صنعت نشر در سال‌های اخیر با چالش‌های بیشتری روبه‌رو شده است.
گسترش قابلیت‌های هوش مصنوعی گوگل با انتقادهایی از سوی برخی ناشران و شرکت‌های فعال در حوزه محتوا همراه بوده است. نگرانی اصلی این گروه‌ها این است که موتور جست‌وجو بتواند از محتوای آن‌ها برای تولید پاسخ استفاده کند، اما در همان زمان تعداد بازدید مستقیم به سایت منبع کاهش پیدا کند.
از سوی دیگر، استفاده از محتوای وب برای توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی موضوع بحث‌های حقوقی و تجاری گسترده‌تری نیز ایجاد کرده است. مسئله اصلی این است که در اقتصاد جدید جست‌وجو، چه کسی از ارزش تولیدشده توسط محتوای ناشران بهره می‌برد و سهم ناشر از این ارزش چقدر است.
اروپا و بریتانیا نیز روی تأثیر AI Search نظارت دارند
تغییرات Google Search تنها یک مسئله تجاری میان گوگل و ناشران نیست و توجه نهادهای نظارتی را نیز به خود جلب کرده است.
طبق گزارش The Verge، در بریتانیا گوگل با الزاماتی درباره امکان انتخاب ناشران برای حضور یا عدم حضور در قابلیت‌های جست‌وجوی هوش مصنوعی مواجه شده است. در اتحادیه اروپا نیز بررسی‌هایی درباره تأثیر قابلیت‌های هوش مصنوعی گوگل بر ترافیک وب و رقابت در بازار انجام شده است.
این اقدامات نشان می‌دهند که نحوه استفاده موتورهای جست‌وجو از محتوای ناشران و تأثیر AI Search بر اقتصاد وب، به تدریج از یک مسئله صرفاً فنی به موضوعی مهم در حوزه رقابت و سیاست‌گذاری دیجیتال تبدیل شده است.
آیا این مدل می‌تواند مشکل ترافیک ناشران را حل کند؟
هنوز برای پاسخ قطعی زود است. پرداخت مستقیم می‌تواند بخشی از درآمد از دست‌رفته یا ارزش اقتصادی محتوای مورد استفاده در AI را جبران کند، اما الزاماً به این معنا نیست که مشکل کاهش ترافیک حل می‌شود.
برای یک ناشر، درآمد حاصل از یک کلیک ممکن است تنها به یک بازدید محدود نباشد و بتواند کاربر را به صفحات دیگر، ثبت‌نام، اشتراک یا خرید هدایت کند. پرداخت مستقیم بابت استفاده از محتوا لزوماً همان ارزش تجاری یک کاربر وفادار را ایجاد نمی‌کند.
به همین دلیل، ناشران احتمالاً در آینده با یک مدل ترکیبی روبه‌رو خواهند بود: بخشی از ارزش از طریق ترافیک مستقیم، بخشی از طریق اشتراک یا تبلیغات و بخشی نیز از طریق پرداخت یا Licensing مربوط به استفاده از محتوا در سیستم‌های هوش مصنوعی ایجاد خواهد شد.
تأثیر این تغییر بر استراتژی سئو چیست؟
اگر مدل پرداخت گوگل به ناشران گسترش پیدا کند، استراتژی سئو نیز می‌تواند به تدریج از تمرکز صرف بر رتبه و کلیک فاصله بگیرد.
ناشران باید علاوه بر بررسی رتبه‌های سنتی، به این سؤال توجه کنند که محتوای آن‌ها در پاسخ‌های هوش مصنوعی چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرد. معیارهایی مانند حضور در پاسخ‌های AI، Citation، ذکر نام برند و میزان ارجاع به صفحات اصلی می‌توانند در کنار شاخص‌های سنتی قرار بگیرند.
همچنین تولید محتوای معتبر، دقیق، قابل استناد و متمایز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. محتوایی که صرفاً اطلاعات تکراری موجود در ده‌ها سایت دیگر را بازنویسی می‌کند، ممکن است مزیت مشخصی در اکوسیستم جدید نداشته باشد.
در مقابل، داده‌های اختصاصی، تحلیل‌های تخصصی، گزارش‌های دست‌اول، تحقیقات اصلی و محتوایی که منبع قابل اتکایی برای پاسخ‌گویی به یک موضوع باشد، می‌تواند ارزش بیشتری در زنجیره تولید پاسخ‌های هوش مصنوعی داشته باشد.
اقتصاد جدید جست‌وجو در حال شکل‌گیری است
آزمایش پرداخت به ناشران نشان میدهد که رابطه میان Google Search و وب در حال ورود به مرحله‌ای متفاوت است. در گذشته، موتور جست‌وجو عمدتاً کاربران را به سمت ناشران هدایت می‌کرد؛ اما در عصر AI Search، موتور جست‌وجو بخشی از محتوای وب را جذب، ترکیب و در قالب یک پاسخ جدید ارائه می‌کند.
این تغییر یک سؤال اقتصادی مهم ایجاد می‌کند: اگر هوش مصنوعی بتواند بدون ارسال کاربر به سایت، از محتوای ناشر برای پاسخ‌گویی استفاده کند، ارزش این محتوا چگونه باید جبران شود؟
برنامه آزمایشی گوگل هنوز پاسخ نهایی این سؤال نیست، اما نشان میدهد پرداخت مستقیم به ناشران می‌تواند یکی از مدل‌هایی باشد که شرکت‌های بزرگ فناوری برای مدیریت رابطه خود با اکوسیستم محتوا بررسی می‌کنند.
در حال حاضر، گزارش‌های منتشرشده از برنامه‌ای محدود با حدود ۱۰۰ ناشر حکایت دارند و جزئیات آن نیز عمومی نشده است. بنابراین باید منتظر ماند و دید آیا این مدل در نهایت به یک برنامه گسترده برای ناشران تبدیل خواهد شد یا صرفاً به عنوان یک آزمایش محدود باقی می‌ماند.
برای مطالعه جدیدترین اخبار و تحلیل‌های Google Search، AI Search و آینده صنعت نشر دیجیتال به دیجیتال مارکتینگ ایران مراجعه کنید.
“`
