به نقل از دیجیتال مارکتینگ ایران، مایکروسافت برای نخستین بار در تاریخ خود طرحی با عنوان خروج داوطلبانه کارکنان را به گروه بزرگی از نیروهایش پیشنهاد کرده است؛ برنامهای که حدود ۶۰ هزار نفر، معادل نزدیک به یکچهارم نیروی انسانی شرکت، را در بر میگیرد. این تصمیم در شرایطی گرفته شده که مایکروسافت سرمایهگذاری سنگینی روی زیرساخت هوش مصنوعی انجام میدهد و هزینههای ساخت مراکز داده، تأمین برق و تجهیزات شبکه با سرعت زیادی افزایش یافته است. همزمان، اظهارات ساتیا نادلا درباره استخدام مهندسان تازهکار و تغییر ساختار تیمها، پرسشهایی درباره آینده مشاغل مهندسی در این شرکت ایجاد کرده است.
طرح خروج داوطلبانه مایکروسافت شامل چه کسانی میشود؟
مایکروسافت در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ طرح خروج داوطلبانه کارکنان را اعلام کرد. با این حال، جزئیات گستره برنامه و اظهارنظرهای عمومی ساتیا نادلا، مدیرعامل شرکت، در روز ۱۶ نوامبر توجه بیشتری به این تصمیم جلب کرد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، حدود ۶۰ هزار کارمند واجد شرایط استفاده از این پیشنهاد هستند؛ رقمی که تقریباً یکچهارم از مجموع ۲۲۳ هزار نیروی انسانی مایکروسافت را تشکیل میدهد.
ایمی کولمن، مدیر ارشد منابع انسانی مایکروسافت، این پیشنهاد را برای کارکنان تا سطح سازمانی ۷۰ و پایینتر در تیمهای منتخب ارائه کرده است. این برنامه در ایالات متحده، کانادا، هند و بریتانیا اجرا میشود و برای افراد واجد شرایط، حمایت مالی و کمک در برنامهریزی مسیر شغلی در نظر گرفته شده است.
در این طرح، شرط مشخصی درباره سن یا سابقه کاری کارکنان وجود ندارد. مایکروسافت قرار است افراد واجد شرایط را تا اوایل دسامبر مشخص کند و کارکنانی که پیشنهاد را میپذیرند، در تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ از شرکت خارج خواهند شد.
شرکت در اطلاعیه رسمی خود تأکید کرده که برنامه خروج داوطلبانه برای مایکروسافت یک طرح جدید است. با این حال، هنوز فهرست تیمهای مشمول را منتشر نکرده و تأیید نکرده است که بیشتر مهندسان نرمافزار در گروه واجد شرایط قرار دارند. همچنین مایکروسافت تصریح کرده که این برنامه جایگزین تعدیل نیروی اجباری نیست.
چرا مایکروسافت بهجای اخراج، پیشنهاد خروج داوطلبانه میدهد؟
خروج داوطلبانه یکی از روشهایی است که شرکتها برای کاهش هزینه نیروی انسانی به کار میگیرند. در این مدل، کارکنان با دریافت حمایت مالی و پذیرش شرایط اعلامشده، تصمیم میگیرند از سازمان خارج شوند. چنین رویکردی میتواند در مقایسه با اخراج مستقیم، تنش کمتری ایجاد کند و از بخشی از پیامدهای حقوقی و آسیب به روحیه کارکنان بکاهد.
ایمی هود، مدیر ارشد مالی مایکروسافت، در نشست اعلام نتایج مالی سهماهه نخست سال مالی ۲۰۲۷ در ۲۸ اکتبر توضیح داده بود که برآورد هزینههای شرکت، هم در بخش بهای تمامشده کالا و خدمات (COGS) و هم در هزینههای عملیاتی (OpEx)، اثر مالی برنامه خروج داوطلبانه را در نظر گرفته است.
این موضوع نشان میدهد تصمیم مایکروسافت از منظر مالی در برنامهریزی هزینهها لحاظ شده است. با این حال، کاهش تعداد کارکنان همیشه به معنای بهبود قطعی عملکرد شرکت نیست. یکی از ریسکهای مهم چنین طرحهایی این است که نیروهای باتجربه و متخصص، به دلیل برخورداری از فرصتهای شغلی بیشتر در بازار، ممکن است زودتر از دیگران پیشنهاد خروج را بپذیرند.
در صنعت نرمافزار، از دست دادن مهندسان باسابقه میتواند پیامدهایی فراتر از کاهش تعداد کارکنان داشته باشد. این نیروها معمولاً دانش فنی عمیقی درباره محصولات، معماری سیستمها و فرایندهای داخلی دارند؛ دانشی که انتقال آن به کارکنان جدید زمانبر است.
سابقه برنامههای خروج کارکنان در مایکروسافت
مایکروسافت پیش از این نیز برنامهای برای بازنشستگی داوطلبانه اجرا کرده بود. طرح بهار شرکت حدود ۸ هزار و ۷۵۰ کارمند آمریکایی را هدف قرار میداد که مجموع سن و سابقه خدمت آنها به ۷۰ میرسید. بیش از ۳۰ درصد افراد واجد شرایط این پیشنهاد را پذیرفتند.
پس از آن، مایکروسافت در ۶ ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۴ هزار و ۸۰۰ نفر را تعدیل کرد؛ رقمی معادل تقریباً ۲.۱ درصد از نیروی انسانی شرکت. تفاوت برنامه جدید با طرح قبلی در گستره و شرایط آن است: پیشنهاد تازه حدود ۶۰ هزار نفر را در بر میگیرد و برخلاف برنامه بازنشستگی، شرط مشخصی درباره سن یا سابقه خدمت ندارد.
با این وجود، هنوز مشخص نیست چند نفر از کارکنان پیشنهاد جدید را خواهند پذیرفت. مایکروسافت انتظار دارد تعداد خروجیهای این برنامه بهمراتب کمتر از کل افراد واجد شرایط باشد. بنابراین، رقم ۶۰ هزار نفر را نباید بهعنوان تعداد کارکنانی در نظر گرفت که حتماً شرکت را ترک خواهند کرد.
هزینه زیرساخت هوش مصنوعی با سرعت بیشتری افزایش مییابد
یکی از مهمترین زمینههای مالی این تصمیم، رشد سرمایهگذاری مایکروسافت در زیرساخت هوش مصنوعی است. هزینه سرمایهای شرکت در فصل منتهی به سپتامبر، با احتساب قراردادهای اجاره مالی، به حدود ۴۵.۲ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه مورد اشاره حدود ۳۰ درصد افزایش نشان میدهد.
بخش عمده این سرمایهگذاری به تأمینکنندگان تجهیزات و زیرساخت مراکز داده اختصاص دارد؛ از جمله شرکتهایی که در حوزه تأمین برق، سیستمهای خنککننده و تجهیزات شبکه فعالیت میکنند. توسعه خدمات هوش مصنوعی و افزایش ظرفیت پردازش ابری، به مراکز داده بزرگتر و زیرساختهای قدرتمندتری نیاز دارد و همین موضوع هزینه سرمایهگذاری شرکتهای فناوری را بالا برده است.
در مقابل، مایکروسافت برای سهماهه منتهی به دسامبر درآمدی بین ۹۶ تا ۹۷.۱ میلیارد دلار پیشبینی کرده و انتظار دارد هزینههای عملیاتی آن حدود ۹ درصد رشد کند. مقایسه این ارقام نشان میدهد سرعت افزایش سرمایهگذاری زیرساختی بهمراتب بیشتر از رشد پیشبینیشده هزینههای عملیاتی است.
این تفاوت میتواند نشاندهنده تغییر اولویتهای تخصیص منابع در مایکروسافت باشد: سرمایه بیشتری به توسعه ظرفیت هوش مصنوعی اختصاص پیدا میکند، در حالی که رشد هزینههای جاری و نیروی انسانی با محدودیت بیشتری مدیریت میشود. البته از این ارقام بهتنهایی نمیتوان نتیجه گرفت که تمام کاهش یا کنترل هزینههای کارکنان مستقیماً برای تأمین بودجه هوش مصنوعی انجام شده است؛ اما همزمانی این روندها، ارتباط میان دو موضوع را به یکی از محورهای اصلی تحلیل تصمیم مایکروسافت تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی چگونه بر استخدام مهندسان تازهکار اثر میگذارد؟
ساتیا نادلا در گفتوگو با گرگلی اوروش، نویسنده خبرنامه تخصصی حوزه مهندسی، درباره کاهش سرعت استخدام مهندسان تازهکار و فارغالتحصیلان جدید توضیح داد. به گفته او، برخی تیمها در حال بازنگری در اندازه و نقشهای سازمانی خود هستند و هنگام تصمیمگیری درباره منابع موردنیاز، نیروی انسانی را در کنار بودجه مصرف توکنهای هوش مصنوعی ارزیابی میکنند.
توکنها واحدهایی هستند که مدلهای هوش مصنوعی برای پردازش ورودی و تولید خروجی مصرف میکنند و استفاده از مدلها برای شرکتها هزینه دارد. به همین دلیل، تیمهای مهندسی ممکن است هنگام برنامهریزی پروژهها، هزینه استخدام نیروی انسانی را با هزینه استفاده از ابزارها و مدلهای هوش مصنوعی مقایسه کنند.
نادلا کاهش سرعت استخدام نیروهای تازهکار را موقتی توصیف کرده است. از نگاه او، تیمها ابتدا باید ساختار و مسئولیتهای خود را بازطراحی کنند و پس از پایان این مرحله، امکان بازگشت روند استخدام وجود دارد.
با این حال، اگر کاهش استخدام نیروهای تازهکار ادامه پیدا کند، مایکروسافت ممکن است در سالهای آینده با کمبود مهندسانی روبهرو شود که تجربه کافی برای پذیرش نقشهای ارشد را دارند. بخش مهمی از نیروهای متخصص هر شرکت از مسیر جذب فارغالتحصیلان، آموزش داخلی و کسب تجربه در پروژههای واقعی شکل میگیرند. محدود شدن این مسیر میتواند در کوتاهمدت هزینهها را کنترل کند، اما در بلندمدت بر جانشینپروری و حفظ دانش سازمانی اثر بگذارد.
بازآرایی تیمهای مهندسی و احتمال کوچکتر شدن ساختارها
گرگلی اوروش برداشت متفاوتی از تغییرات مایکروسافت دارد. او انتظار دارد شرکت در ادامه مسیر، بازسازماندهی گستردهای انجام دهد، تیمهای کوچکتری تشکیل دهد و گروههای جدیدی با تمرکز بر هوش مصنوعی ایجاد کند. از نگاه او، مهندسانی که در تیمهای کمارتباط با پروژههای هوش مصنوعی فعالیت میکنند، ممکن است بیشتر در معرض خروج قرار بگیرند.
این تحلیل هنوز به معنای اعلام رسمی مایکروسافت درباره حذف یک گروه مشخص از مشاغل نیست. شرکت فهرست تیمهای مشمول طرح خروج داوطلبانه را منتشر نکرده و مشخص نیست چه تعداد از مهندسان نرمافزار در این برنامه قرار میگیرند. با این حال، ترکیب سرمایهگذاری سنگین روی هوش مصنوعی، بازنگری در اندازه تیمها و کاهش سرعت استخدام نیروهای تازهکار، نشانههایی از تغییر در اولویتهای سازمانی شرکت هستند.
در چنین شرایطی، مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است اهمیت بیشتری در ساختار آینده تیمهای مهندسی پیدا کنند. اما نتیجه نهایی به این بستگی دارد که مایکروسافت چگونه میان استفاده از ابزارهای هوشمند، حفظ تخصص انسانی و نیاز به توسعه محصولات پیچیده تعادل برقرار کند.
اختلال Outlook و اهمیت حفظ مهندسان باتجربه
مصاحبه نادلا چند ساعت پیش از روزی ضبط شده بود که سرویس Outlook با اختلالی طولانیمدت مواجه شد. گزارش اولیه مایکروسافت درباره این حادثه، یک نقص مرتبط با تغییری را مقصر دانست که در ژوئیه ۲۰۲۶ در سرورهای دروازه شبکه اعمال شده بود.
هیچ شواهدی وجود ندارد که برنامه خروج داوطلبانه کارکنان را به اختلال Outlook مرتبط کند. با این حال، این اتفاق بار دیگر اهمیت تجربه فنی و فرایندهای کنترل کیفیت را در شرکتهای بزرگی مانند مایکروسافت برجسته میکند. یک تغییر نرمافزاری نامناسب میتواند اختلالی گسترده ایجاد کند و هزینههای عملیاتی و اعتباری قابلتوجهی به همراه داشته باشد.
در سازمانهایی که محصولات حیاتی و زیرساختهای گسترده دارند، مهندسان باتجربه نقش مهمی در بررسی تغییرات، شناسایی ریسکها و پیشگیری از خطاهای پیچیده ایفا میکنند. بنابراین، اگر برنامههای خروج داوطلبانه به کاهش بیش از حد نیروهای متخصص منجر شوند، شرکت باید برای حفظ دانش فنی و کیفیت بازبینی کدها راهکارهای جایگزین داشته باشد.
آینده مالی مایکروسافت و تأثیر تصمیم بر سهامداران
از دید سرمایهگذاران، برنامه خروج داوطلبانه را باید در کنار عملکرد مالی و چشمانداز کسبوکار ابری مایکروسافت بررسی کرد. این شرکت برای رشد Azure در سهماهه مورد انتظار، بازه ۴۹ تا ۵۰ درصدی را بر مبنای ارز ثابت پیشبینی کرده است. همچنین تقاضای مشتریان برای ظرفیت خدمات ابری همچنان بیشتر از عرضه عنوان شده است.
این وضعیت نشان میدهد مایکروسافت در عین بازنگری در ساختار نیروی انسانی، با تقاضای بالایی برای خدمات ابری و زیرساخت هوش مصنوعی مواجه است. از یک سو، افزایش ظرفیت میتواند فرصت رشد درآمدی ایجاد کند و از سوی دیگر، سرمایهگذاری سنگین و تغییر ساختار تیمها ریسکهایی برای هزینهها و کیفیت محصولات به همراه دارد.
در گزارش منتشرشده، نسبت قیمت به سود سهام مایکروسافت حدود ۲۹ و ارزش بازار آن نزدیک به ۳.۸۵ تریلیون دلار اعلام شده است. بر اساس همان دادهها، ارزش بازار شرکت از انویدیا با حدود ۳.۷۷ تریلیون دلار بیشتر و از اپل با حدود ۵.۱۳ تریلیون دلار کمتر بوده است. این ارقام به زمان انتشار گزارش مربوطاند و ممکن است با تغییر قیمت سهام دستخوش تغییر شوند.
برای ارزیابی اثر واقعی برنامه خروج داوطلبانه، سرمایهگذاران باید چند شاخص را دنبال کنند: تعداد کارکنانی که پیشنهاد را میپذیرند، احتمال اجرای تعدیل نیروی بیشتر پس از ۳۱ دسامبر، روند رشد هزینههای عملیاتی و توانایی مایکروسافت در پاسخگویی به تقاضای خدمات Azure.
جمعبندی؛ مایکروسافت میان توسعه هوش مصنوعی و حفظ سرمایه انسانی
پیشنهاد خروج داوطلبانه به حدود ۶۰ هزار کارمند، یکی از تصمیمهای مهم مایکروسافت در دوره افزایش سرمایهگذاری روی هوش مصنوعی است. این برنامه میتواند به شرکت برای مدیریت هزینههای نیروی انسانی و بازآرایی ساختار تیمها کمک کند، اما در عین حال ریسک از دست رفتن نیروهای متخصص و تضعیف مسیر تربیت مهندسان آینده را به همراه دارد.
در حال حاضر، مایکروسافت تأکید کرده که این طرح داوطلبانه است و جایگزین اخراج اجباری نمیشود. همچنین مشخص نیست چه تعداد از افراد واجد شرایط آن را خواهند پذیرفت. بنابراین، هنوز نمیتوان درباره میزان کاهش واقعی نیروی انسانی یا اثر نهایی برنامه بر کیفیت محصولات قضاوت قطعی کرد.
آنچه روشن است، تغییر در نحوه تخصیص منابع شرکتهای بزرگ فناوری است. زیرساخت هوش مصنوعی به سرمایهگذاری عظیمی نیاز دارد و مایکروسافت تلاش میکند همزمان با توسعه این ظرفیت، هزینههای عملیاتی خود را نیز مدیریت کند. موفقیت این راهبرد به توانایی شرکت در حفظ تعادل میان سرمایهگذاری زیرساختی، بهرهوری تیمها و تجربه مهندسان وابسته خواهد بود. برای دنبال کردن تازهترین اخبار و تحلیلهای مرتبط با هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و بازار فناوری، به دیجیتال مارکتینگ ایران مراجعه کنید.
“`





