نحوه کشف برندها در عصر هوش مصنوعی (Brand Discovery in the AI Era) به سرعت در حال تغییر است و دادههای جدید نشان میدهند که مسیر سنتی جستجو دیگر تنها راه آشنایی کاربران با کسبوکارها نیست. طبق گزارشی که در انجمن ديجيتال مارکتینگ منتشر شده، امروزه شبکههای اجتماعی، توصیه دوستان، موتورهای جستجو و مدلهای هوش مصنوعی به مهمترین کانالهای کشف برند تبدیل شدهاند. نکته قابل توجه این است که ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Gemini اکنون سهم ۱۶ درصدی در معرفی اولیه برندها به مشتریان دارند؛ رقمی که تا دو سال قبل تقریباً نزدیک به صفر بود.
به گزارش انجمن دیجیتال مارکتینگ، این آمار حاصل بررسی رفتار مشتریان ۸۵ کسبوکار مختلف است و نشان میدهد فرآیند آشنایی مخاطبان با برندها به شکل قابل توجهی متحول شده است. در حالی که سالها موتورهای جستجو مهمترین نقطه تماس اولیه میان کاربران و برندها محسوب میشدند، اکنون شبکههای اجتماعی و حتی مدلهای زبانی هوش مصنوعی سهم قابل توجهی از این مسیر را در اختیار گرفتهاند.
شبکههای اجتماعی؛ رهبر جدید کشف برندها
براساس نتایج این تحقیق، شبکههای اجتماعی با سهم ۲۹ درصدی بزرگترین کانال کشف برند در میان مشتریان هستند. پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، یوتیوب، فیسبوک و تیکتاک به فضایی تبدیل شدهاند که کاربران حتی قبل از شکلگیری نیاز یا قصد خرید، با برندها آشنا میشوند.
این موضوع نشان میدهد محتواهای ویدیویی کوتاه، تصاویر جذاب، اینفلوئنسر مارکتینگ و فعالیت مستمر در شبکههای اجتماعی دیگر یک انتخاب نیستند؛ بلکه به یکی از مهمترین ارکان بازاریابی دیجیتال تبدیل شدهاند.
برخلاف موتورهای جستجو که معمولاً پس از ایجاد نیاز مورد استفاده قرار میگیرند، شبکههای اجتماعی قادرند نیازهای جدیدی در ذهن مخاطب ایجاد کنند و همین موضوع باعث افزایش نقش آنها در فرآیند کشف برند شده است.
قدرت توصیه دوستان و بازاریابی دهانبهدهان
در رتبه دوم، معرفی توسط دوستان و بازاریابی دهانبهدهان با سهم ۲۴ درصدی قرار دارد. این آمار نشان میدهد که با وجود رشد فناوریهای نوین، اعتماد انسانی همچنان یکی از قدرتمندترین عوامل تصمیمگیری مشتریان است.
کاربرانی که تجربه مثبتی از یک برند دارند، آن را به دوستان، همکاران و اعضای خانواده خود معرفی میکنند. این توصیهها معمولاً نرخ تبدیل بالاتری نسبت به بسیاری از کانالهای تبلیغاتی دارند؛ زیرا بر پایه اعتماد شکل گرفتهاند.
به همین دلیل بسیاری از برندهای موفق در کنار تبلیغات دیجیتال، روی بهبود تجربه مشتری، برنامههای معرفی دوستان و توسعه جوامع وفادار سرمایهگذاری میکنند.
موتورهای جستجو دیگر در جایگاه اول نیستند
یکی از مهمترین یافتههای این گزارش، کاهش سهم موتورهای جستجو در کشف اولیه برندها است. گوگل و بینگ در مجموع ۲۲ درصد از فرآیند کشف برند را به خود اختصاص دادهاند و در رتبه سوم قرار گرفتهاند.
اگرچه این عدد همچنان بسیار قابل توجه است، اما نشان میدهد دوران سلطه مطلق موتورهای جستجو بر فرآیند کشف برند به پایان رسیده است. امروزه کاربران از مسیرهای متنوعتری برای آشنایی با محصولات و خدمات استفاده میکنند.
این تغییر رفتار به کسبوکارها یادآوری میکند که تمرکز صرف بر سئو دیگر کافی نیست و استراتژیهای بازاریابی باید چندکاناله طراحی شوند.
هوش مصنوعی با سهم ۱۶ درصدی وارد بازی شد
شاید مهمترین بخش این گزارش، سهم ۱۶ درصدی مدلهای زبانی بزرگ یا LLMها در کشف برندها باشد. ابزارهایی مانند ChatGPT، Gemini و سایر دستیارهای هوش مصنوعی اکنون به یکی از منابع اصلی آشنایی کاربران با برندها تبدیل شدهاند.
این عدد به این معناست که تقریباً از هر شش مشتری، یک نفر نخستین بار از طریق یک ابزار هوش مصنوعی با برند مورد نظر خود آشنا شده است. چنین آماری نشان میدهد تأثیر هوش مصنوعی بر رفتار خرید کاربران از مرحله آزمایشی عبور کرده و وارد دنیای واقعی کسبوکارها شده است.
چرا کاربران به پیشنهادهای هوش مصنوعی اعتماد میکنند؟
مدلهای هوش مصنوعی میتوانند اطلاعات را از منابع متعدد جمعآوری کرده و به شکلی خلاصه و قابل فهم ارائه دهند. همین ویژگی باعث شده بسیاری از کاربران برای انتخاب محصول، مقایسه برندها و دریافت پیشنهادهای خرید به این ابزارها مراجعه کنند.
وقتی کاربری از ChatGPT میپرسد «بهترین نرمافزار مدیریت پروژه چیست؟» یا «برای فروشگاه اینترنتی چه ابزار سئویی مناسب است؟»، پاسخهای ارائهشده میتوانند اولین نقطه تماس او با یک برند باشند.
انجمنها و جوامع آنلاین چه نقشی دارند؟
جوامع آنلاین مانند Reddit و Quora تنها ۳ درصد از کشف مستقیم برندها را به خود اختصاص دادهاند. با این حال کارشناسان معتقدند اهمیت واقعی این پلتفرمها بیشتر از چیزی است که آمار نشان میدهد.
دلیل این موضوع آن است که مدلهای هوش مصنوعی بهطور گسترده از محتوای تولیدشده توسط کاربران در انجمنها و فرومها برای تولید پاسخ استفاده میکنند. بنابراین حضور مؤثر در این فضاها میتواند به افزایش دیدهشدن برند در پاسخهای هوش مصنوعی کمک کند.
پلتفرمهای بررسی و امتیازدهی چه جایگاهی دارند؟
نتایج این مطالعه نشان میدهد سایتهای نقد و بررسی تنها یک درصد از کشف اولیه برندها را تشکیل میدهند. این عدد در نگاه اول ممکن است تعجبآور باشد؛ اما تحلیلگران معتقدند کاربران معمولاً پس از آشنایی اولیه با برندها به سراغ بررسی نظرات و امتیازها میروند.
به عبارت دیگر، سایتهای نقد و بررسی بیشتر در مرحله ارزیابی و تصمیمگیری نهایی مؤثر هستند تا در مرحله کشف اولیه برند.
بازاریابان دیجیتال چه درسهایی باید بگیرند؟
این گزارش چند پیام مهم برای فعالان حوزه بازاریابی دیجیتال دارد. نخست اینکه تمرکز صرف بر سئو نمیتواند پاسخگوی رفتار جدید کاربران باشد. برندها باید حضور قدرتمندی در شبکههای اجتماعی، موتورهای جستجو، جوامع آنلاین و ابزارهای هوش مصنوعی داشته باشند.
دوم اینکه بازاریابی دهانبهدهان همچنان یکی از مؤثرترین کانالهای رشد محسوب میشود. ایجاد تجربهای فراتر از انتظار برای مشتریان میتواند باعث شود آنها به سفیران برند تبدیل شوند.
سوم اینکه بهینهسازی برای هوش مصنوعی یا AI Visibility به یکی از مهمترین مهارتهای بازاریابی دیجیتال در سالهای آینده تبدیل خواهد شد. برندهایی که در پاسخهای ChatGPT، Gemini و سایر ابزارهای مشابه دیده میشوند، شانس بیشتری برای جذب مشتریان جدید خواهند داشت.
آینده کشف برندها چگونه خواهد بود؟
با رشد روزافزون هوش مصنوعی، انتظار میرود سهم مدلهای زبانی در کشف برندها طی سالهای آینده افزایش یابد. بسیاری از کاربران ترجیح میدهند به جای جستجو در دهها وبسایت مختلف، پاسخ مورد نیاز خود را از یک دستیار هوشمند دریافت کنند.
در همین حال، شبکههای اجتماعی نیز همچنان به توسعه قابلیتهای هوش مصنوعی و الگوریتمهای پیشنهاد محتوا ادامه میدهند. این روند باعث خواهد شد رقابت برای جلب توجه کاربران پیچیدهتر و تخصصیتر شود.
جمعبندی
دادههای جدید نشان میدهد مسیر کشف برندها نسبت به گذشته تغییرات بنیادینی را تجربه کرده است. شبکههای اجتماعی با ۲۹ درصد در جایگاه نخست قرار دارند، بازاریابی دهانبهدهان با ۲۴ درصد دوم است و موتورهای جستجو با ۲۲ درصد در رتبه سوم قرار گرفتهاند.
در این میان، سهم ۱۶ درصدی ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Gemini اهمیت ویژهای دارد و نشان میدهد آینده بازاریابی دیجیتال بیش از هر زمان دیگری به هوش مصنوعی وابسته خواهد بود. کارشناسان انجمن ديجيتال مارکتینگ معتقدند برندهایی که از امروز برای حضور مؤثر در اکوسیستم هوش مصنوعی برنامهریزی کنند، در سالهای آینده مزیت رقابتی چشمگیری نسبت به رقبا خواهند داشت.
“`
