واتساپ (WhatsApp) بهتازگی قابلیت رزرو نام کاربری (Username) را بهصورت آزمایشی برای برخی کاربران عرضه کرده است؛ ویژگی جدیدی که قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ بهطور گسترده در دسترس کاربران قرار گیرد. این قابلیت به کاربران اجازه میدهد بدون نیاز به اشتراکگذاری شماره تلفن، از طریق نام کاربری با دیگران ارتباط برقرار کنند. با این حال، به گزارش انجمن دیجیتال مارکتینگ، این تغییر از همان روزهای نخست با نگرانیهای جدی درباره جعل هویت، کلاهبرداری و سوءاستفاده از نام افراد و سازمانهای شناختهشده همراه شده است.
قابلیت Username یکی از مهمترین تغییرات واتساپ در سالهای اخیر محسوب میشود و میتواند تجربه استفاده از این پیامرسان را به مدل شبکههای اجتماعی نزدیکتر کند. اما کارشناسان امنیت سایبری معتقدند در کنار افزایش حریم خصوصی، این ویژگی چالشهای امنیتی تازهای نیز ایجاد خواهد کرد.
نام کاربری جایگزین شماره تلفن میشود
در نسخه جدید واتساپ، کاربران میتوانند به جای شماره موبایل، با استفاده از یک نام کاربری اختصاصی با دیگران ارتباط برقرار کنند. هدف اصلی این قابلیت، افزایش حریم خصوصی و جلوگیری از انتشار شماره تلفن کاربران عنوان شده است.
با فعال شدن این ویژگی، افراد برای آغاز گفتوگو دیگر نیازی به دانستن شماره تلفن مخاطب نخواهند داشت و تنها با جستجوی Username میتوانند ارتباط برقرار کنند.
نگرانی درباره جعل هویت افراد مشهور و برندها
بررسیهای اولیه نشان داده است که بسیاری از نامهای مشابه افراد مشهور، سازمانهای دولتی و برندهای شناختهشده هنوز قابل ثبت هستند. این موضوع میتواند زمینه سوءاستفاده کلاهبرداران را فراهم کند.
برای نمونه، برخی نامهای مرتبط با شخصیتهای سیاسی، بازیگران، شرکتهای بزرگ و سازمانهای مالی در زمان آزمایش این قابلیت هنوز رزرو نشده بودند و امکان ثبت آنها وجود داشت.
همین مسئله باعث شده کارشناسان امنیت سایبری نسبت به افزایش حملات فیشینگ، جعل هویت و کلاهبرداریهای آنلاین هشدار دهند.
متا چه راهکاری برای جلوگیری از جعل هویت ارائه کرده است؟
شرکت متا، مالک واتساپ، اعلام کرده است که نامهای کاربری مربوط به شخصیتهای شناختهشده، نهادهای دولتی و برخی برندهای معتبر را بهصورت خودکار رزرو میکند تا فقط مالک واقعی بتواند آنها را دریافت کند.
با این حال، متا هنوز توضیح نداده است که معیار انتخاب این نامها چیست و چگونه از ثبت نامهای مشابه یا فریبنده جلوگیری خواهد کرد؛ موضوعی که همچنان یکی از ابهامات اصلی این قابلیت به شمار میرود.
ورود نهادهای نظارتی هند به ماجرا
هند که بزرگترین بازار واتساپ با بیش از ۵۰۰ میلیون کاربر محسوب میشود، نسبت به این قابلیت واکنش نشان داده است.
وزارت فناوری اطلاعات هند در نامهای رسمی به واتساپ اعلام کرده که قابلیت Username ممکن است موجب افزایش کلاهبرداریهای اینترنتی، حملات فیشینگ، سوءاستفاده از هویت افراد و جعل نام سازمانهای دولتی و مالی شود.
این وزارتخانه از واتساپ خواسته است پیش از عرضه عمومی این قابلیت، درباره سازوکارهای امنیتی آن توضیح دهد و تا پایان بررسیهای قانونی، عرضه گسترده این ویژگی را متوقف کند.
کارشناسان امنیت چه میگویند؟
متخصصان امنیت سایبری معتقدند استفاده از Username مزایای قابلتوجهی برای حفظ حریم خصوصی کاربران دارد؛ زیرا دیگر نیازی به انتشار شماره تلفن در اختیار افراد ناشناس نیست.
در مقابل، آنها هشدار میدهند که کاربران باید هنگام دریافت پیام از نامهای کاربری ناشناس، هویت مخاطب را بررسی کنند و تنها به شباهت ظاهری یک Username اعتماد نکنند.
همچنین توصیه میشود کاربران از انتخاب نامهای کاربری ساده و قابل حدس خودداری کنند تا احتمال دریافت پیامهای ناخواسته، هرزنامه و مزاحمت کاهش یابد.
مزایای قابلیت Username در واتساپ
- افزایش حریم خصوصی کاربران
- عدم نیاز به اشتراکگذاری شماره موبایل
- ارتباط آسانتر میان کاربران، کسبوکارها و تولیدکنندگان محتوا
- هماهنگی نام کاربری با سایر سرویسهای متا مانند اینستاگرام و فیسبوک
- کاهش وابستگی به شماره تلفن برای شروع مکالمات
چالشهای احتمالی این قابلیت
- افزایش احتمال جعل هویت
- رشد حملات فیشینگ
- سوءاستفاده از نام برندها و سازمانها
- افزایش پیامهای تبلیغاتی و هرزنامه
- نیاز به سیستمهای پیشرفته احراز هویت
جمعبندی
قابلیت Username بدون شک یکی از مهمترین تغییرات واتساپ در سال ۲۰۲۶ خواهد بود و میتواند تجربه ارتباط کاربران را متحول کند. با این حال، موفقیت این ویژگی تا حد زیادی به عملکرد متا در جلوگیری از جعل هویت، حفاظت از کاربران و ایجاد سازوکارهای امنیتی مؤثر بستگی دارد. اگر این چالشها بهدرستی مدیریت شوند، Username میتواند علاوه بر افزایش حریم خصوصی، تجربهای سادهتر و امنتر برای میلیاردها کاربر واتساپ در سراسر جهان فراهم کند.
