سهم بازار جهانی ChatGPT (چتجیپیتی / ChatGPT) برای اولینبار از زمان عرضه این چتبات محبوب، به زیر ۵۰ درصد سقوط کرده است؛ اتفاقی که نشان میدهد رقابت در بازار هوش مصنوعی مولد وارد مرحلهای کاملاً جدید شده است. بر اساس گزارشهای جدید، کاربران در سال ۲۰۲۶ با سرعت بیشتری به سمت رقبایی مانند جمینای گوگل (Google Gemini)، کلاد (Claude) و سایر ابزارهای هوش مصنوعی مهاجرت کردهاند و انحصار ChatGPT در حال کاهش است.
با وجود این کاهش سهم بازار، ChatGPT همچنان یکی از بزرگترین و پرکاربرترین پلتفرمهای هوش مصنوعی در جهان محسوب میشود. اما روندهای جدید نشان میدهد که بازار دیگر در اختیار یک بازیگر واحد نیست و رقابت میان شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، آنتروپیک و xAI به شکل جدیتری در حال افزایش است. در این مقاله، به بررسی دقیق دلایل کاهش سهم بازار ChatGPT و رشد رقبا در سال ۲۰۲۶ میپردازیم.
سقوط سهم بازار ChatGPT به زیر ۵۰ درصد؛ نقطه عطف در صنعت AI
بر اساس دادههای منتشرشده توسط شرکت تحلیل داده Sensor Tower، سهم بازار جهانی ChatGPT در پایان ماه مه ۲۰۲۶ به حدود ۴۶.۴ درصد رسیده است. این اولین بار از زمان عرضه این ابزار در سالهای گذشته است که سهم آن به زیر ۵۰ درصد سقوط میکند.
در همین بازه زمانی، رشد قابل توجهی در سایر پلتفرمها مشاهده شده است. جمینای گوگل با سهم ۲۷.۷ درصدی و Claude با سهم ۱۰.۳ درصدی توانستهاند بخش مهمی از کاربران را به سمت خود جذب کنند. این تغییر نشان میدهد که کاربران دیگر تنها به یک ابزار وابسته نیستند و ترجیح میدهند از چندین مدل هوش مصنوعی برای کاربردهای مختلف استفاده کنند.
رشد جمینای و کلاد؛ رقبای جدی ChatGPT در بازار هوش مصنوعی
افزایش سهم بازار Gemini گوگل
جمینای گوگل (Google Gemini) با تکیه بر اکوسیستم گسترده محصولات گوگل، توانسته رشد سریعی را تجربه کند. یکپارچگی این ابزار با سرویسهایی مانند جستجوی گوگل، اندروید و Workspace باعث شده کاربران بیشتری به استفاده از آن روی بیاورند.
Claude و تمرکز بر بهرهوری حرفهای
در مقابل، Claude محصول شرکت Anthropic با تمرکز بر کاربردهای حرفهای و محیطهای کاری، توانسته جایگاه ویژهای در میان کاربران سازمانی و توسعهدهندگان به دست آورد. نرخ حفظ کاربر در این پلتفرم نیز در حال نزدیک شدن به ChatGPT است.
تغییر رفتار کاربران؛ مهاجرت میان ابزارهای هوش مصنوعی
یکی از نکات مهم گزارش جدید این است که کاربران دیگر به یک پلتفرم ثابت وابسته نیستند. در واقع، رفتار مصرفکنندگان در بازار هوش مصنوعی به سمت استفاده ترکیبی از چند ابزار مختلف تغییر کرده است.
برای مثال، برخی کاربران از ChatGPT برای تولید محتوا استفاده میکنند، در حالی که برای تحلیل داده یا کارهای سازمانی به سراغ Gemini یا Claude میروند. این تغییر رفتار نشاندهنده بلوغ بازار هوش مصنوعی است.
افزایش درآمد و کاهش سرعت رشد دانلودها
بر اساس آمار منتشرشده، در نیمه اول سال ۲۰۲۶ بیش از ۲.۳ میلیارد دانلود اپلیکیشنهای هوش مصنوعی ثبت شده و درآمد این صنعت به بیش از ۴.۲ میلیارد دلار رسیده است. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۲۵ رشد چشمگیری را نشان میدهد.
با این حال، نکته مهم این است که سرعت رشد دانلودها کاهش یافته و بازار به سمت مرحله بلوغ حرکت میکند. این موضوع نشان میدهد که رقابت دیگر بر سر جذب کاربر جدید نیست، بلکه بر سر درآمدزایی و حفظ کاربران فعلی است.
تبلیغات و مدل درآمدی جدید در ChatGPT و رقبا
یکی از تغییرات مهم در این دوره، ورود تبلیغات به پلتفرمهای هوش مصنوعی است. گزارشها نشان میدهد که OpenAI نیز از ماه فوریه نمایش تبلیغات و پیشنهادهای تجاری را در برخی بخشهای ChatGPT آغاز کرده است.
این تغییر نشاندهنده حرکت بازار از مدلهای صرفاً اشتراکی به سمت مدلهای ترکیبی شامل تبلیغات، اشتراک و خدمات سازمانی است. در همین حال، برخی رقبا مانند Claude توانستهاند نرخ تبدیل کاربران رایگان به پولی را افزایش دهند و در این زمینه عملکرد بهتری داشته باشند.
آینده بازار هوش مصنوعی؛ رقابت چندقطبی به جای انحصار
تحلیلگران معتقدند سقوط سهم بازار ChatGPT به زیر ۵۰ درصد، به معنای پایان سلطه یکجانبه در بازار هوش مصنوعی است. از این پس، این صنعت به سمت یک ساختار چندقطبی حرکت میکند که در آن چندین بازیگر اصلی سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارند.
این تغییر میتواند باعث افزایش نوآوری، رقابت بیشتر و در نهایت بهبود کیفیت خدمات هوش مصنوعی برای کاربران شود. با این حال، رقابت شدید میان شرکتها ممکن است باعث تغییرات سریع در مدلهای قیمتگذاری و سیاستهای دسترسی نیز شود.
جمعبندی
سقوط سهم بازار ChatGPT به زیر ۵۰ درصد نشاندهنده یک نقطه عطف مهم در صنعت هوش مصنوعی است. در حالی که این پلتفرم همچنان رهبر بازار محسوب میشود، اما رشد سریع رقبایی مانند Gemini و Claude نشان میدهد که کاربران در حال انتخاب گزینههای متنوعتری هستند. آینده این بازار بیش از هر زمان دیگری رقابتی، پویا و چندبعدی خواهد بود.
