به گزارش انجمن دیجیتال مارکتینگ اختلال در سرویسهای آنلاین میتواند در مدت کوتاهی بخش قابلتوجهی از فعالیتهای روزمره کاربران و کسبوکارها را تحت تأثیر قرار دهد. روز دوشنبه، کاربران دو سرویس مهم یعنی Microsoft Outlook و ChatGPT Work با اختلالهایی مواجه شدند که باعث افزایش خطا، کندی و در برخی موارد ناتوانی در استفاده از قابلیتهای اصلی این سرویسها شد. این اتفاق در شرایطی رخ داده است که سرویسهای ابری و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی به بخش جداییناپذیری از فرایندهای کاری شرکتها تبدیل شدهاند و حتی یک قطعی چندساعته نیز میتواند روی ارتباطات، مدیریت پروژه و بهرهوری تیمها تأثیر بگذارد.
به نقل از انجمن دیجیتال مارکتینگ، OpenAI اعلام کرده است که ChatGPT Work با افزایش خطا و تأخیر مواجه شده و این وضعیت چند ساعت ادامه داشته است. همزمان، مایکروسافت نیز از بروز مشکلاتی در برخی قابلیتهای Exchange Online خبر داد که در نتیجه آن، کاربران Outlook ممکن است با عملکرد ضعیف یا اختلال در دسترسی به بعضی امکانات مواجه شده باشند. با این حال، در زمان انتشار گزارش، هیچیک از دو شرکت ارتباط مستقیمی میان این دو اختلال اعلام نکردهاند.
اختلال ChatGPT Work چه زمانی آغاز شد؟
OpenAI اعلام کرده بود که سرویس ChatGPT Work برای حدود سه ساعت با افزایش خطا و تأخیر مواجه شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی این شرکت، کاربران در برخی پلنهای اشتراکی ممکن بود نتوانند وظایف خود را در این سرویس آغاز کنند یا ادامه دهند.
ChatGPT Work یکی از محصولات سازمانی جدید OpenAI است که با هدف انجام وظایف پیچیدهتر در محیط کاری توسعه یافته است. این ابزار برخلاف استفاده معمول از یک چتبات، برای انجام پروژههایی طراحی شده که میتوانند به چندین مرحله نیاز داشته باشند؛ از تهیه اسناد و ارائهها گرفته تا ساخت صفحات وب، فایلهای جدولی و اجرای فرایندهای پیچیدهتر.
به همین دلیل، بروز اختلال در چنین سرویسی میتواند برای کاربرانی که بخشی از فرایند کاری خود را به عاملهای هوش مصنوعی سپردهاند، اهمیت بیشتری داشته باشد. زمانی که یک تیم برای انجام یک پروژه به ابزار هوش مصنوعی وابسته است، در دسترس نبودن سرویس میتواند روند کاری را متوقف یا دستکم کند کند.
OpenAI برای رفع مشکل چه اقدامی انجام داد؟
OpenAI در صفحه وضعیت سرویسهای خود اعلام کرد که در حال کار روی اجرای یک راهکار کاهنده یا Mitigation برای مشکل ایجادشده است. این عبارت معمولاً به اقداماتی اشاره دارد که شرکت برای کاهش اثرات یک اختلال و بازگرداندن سرویس به وضعیت عادی انجام میدهد.
حساب رسمی ChatGPT نیز در شبکه اجتماعی X درباره این اختلال اطلاعرسانی کرد و اعلام شد که تیم فنی در حال کار روی رفع مشکل است. چنین اطلاعرسانیهایی به کاربران کمک میکند تشخیص دهند مشکل از دستگاه، حساب کاربری یا اتصال اینترنت آنها نیست و اختلال در سطح سرویس رخ داده است.
یکی از نکات مهم در چنین شرایطی این است که اختلال در سرویسهای ابری الزاماً برای تمام کاربران با شدت یکسان اتفاق نمیافتد. ممکن است بخشی از کاربران کاملاً قادر به استفاده از سرویس باشند، در حالی که گروه دیگری با خطا یا کاهش سرعت مواجه شوند. نوع اشتراک، منطقه جغرافیایی، زیرساخت مورد استفاده و قابلیت موردنظر میتواند روی تجربه کاربران تأثیر بگذارد.
چند کاربر تحت تأثیر اختلال ChatGPT قرار گرفتند؟
دادههای سرویس Downdetector که گزارشهای کاربران درباره قطعی و اختلال سرویسهای آنلاین را جمعآوری میکند، نشان میداد تعداد گزارشهای مربوط به محصولات OpenAI در مقطعی از روز به بیش از هزار مورد رسیده است. تعداد گزارشها در مورد Microsoft Outlook نیز به چند هزار مورد رسید.
البته باید توجه داشت که تعداد گزارشهای Downdetector به معنای تعداد دقیق کاربران آسیبدیده نیست. این پلتفرم بر اساس گزارشهای ثبتشده توسط کاربران فعالیت میکند و تعداد واقعی افرادی که با مشکل مواجه شدهاند میتواند بیشتر یا کمتر از این ارقام باشد.
با این حال، افزایش ناگهانی گزارشها میتواند نشانهای از بروز یک اختلال گسترده باشد، بهخصوص زمانی که با اطلاعیه رسمی شرکت ارائهدهنده سرویس نیز همراه شود.
Outlook و Exchange Online نیز با مشکل مواجه شدند
در سوی دیگر، مایکروسافت از وجود اختلال در برخی قابلیتهای Exchange Online خبر داد. Exchange Online یکی از اجزای اصلی زیرساخت سرویسهای ارتباطی و ایمیلی مایکروسافت است و بسیاری از سازمانها برای مدیریت ایمیل و ارتباطات کاری خود از آن استفاده میکنند.
مایکروسافت اعلام کرد که کاربران ممکن است با عملکرد ضعیف یا اصطلاحاً Degraded Functionality در برخی قابلیتهای Exchange Online مواجه شوند. تیم فنی این شرکت نیز اعلام کرد که در حال بررسی دادههای تلهمتری و اطلاعات تشخیصی سرویس برای شناسایی منشأ مشکل است.
این نوع بررسیها به تیمهای فنی اجازه میدهد الگوی اختلال را در بخشهای مختلف زیرساخت شناسایی کنند. سرویسهای ابری بزرگی مانند Microsoft 365 از مجموعهای گسترده از سرورها، شبکهها، پایگاههای داده و سرویسهای وابسته تشکیل شدهاند؛ بنابراین پیدا کردن ریشه یک اختلال ممکن است نیازمند بررسی همزمان چندین لایه زیرساختی باشد.
آیا اختلال Outlook و ChatGPT به یکدیگر مرتبط بودند؟
با وجود همزمانی اختلال در دو سرویس، در زمان انتشار گزارش هیچ شواهد رسمی مبنی بر ارتباط مستقیم این دو حادثه ارائه نشده بود. OpenAI و مایکروسافت هر دو اعلام کردند که سرویسهایشان با مشکلاتی مواجه شدهاند، اما این موضوع بهتنهایی به معنای وجود یک علت مشترک نیست.
این مسئله از نظر فنی اهمیت دارد؛ زیرا هر دو شرکت زیرساختهای گسترده ابری دارند و سرویسهای متعددی را در اختیار میلیونها کاربر قرار میدهند. وقوع همزمان اختلال در سرویسهای مختلف میتواند ناشی از عوامل مستقل باشد.
بنابراین، تا زمانی که یکی از شرکتها علت مشخصی را اعلام نکند، نمیتوان اختلال Outlook و ChatGPT Work را به یک حادثه واحد نسبت داد. تحلیل علت اصلی چنین اتفاقاتی معمولاً پس از بررسی کامل لاگها، دادههای تلهمتری و وضعیت زیرساختهای مختلف انجام میشود.
ChatGPT Work چه تفاوتی با ChatGPT معمولی دارد؟
ChatGPT Work با تمرکز بیشتری بر استفاده سازمانی و انجام وظایف پیچیده توسعه یافته است. هدف این سرویس آن است که عاملهای هوش مصنوعی بتوانند در پروژههایی فراتر از پرسش و پاسخ ساده مشارکت داشته باشند.
برای مثال، یک کاربر سازمانی ممکن است از عامل هوش مصنوعی بخواهد یک ارائه آماده کند، دادهها را در یک فایل بررسی کند، یک سند تولید کند یا حتی بخشی از یک پروژه نرمافزاری را اجرا کند. در چنین سناریویی، عامل باید بتواند مجموعهای از مراحل را برنامهریزی و اجرا کند.
رشد این نوع ابزارها نشان میدهد که نقش هوش مصنوعی در محیطهای کاری در حال تغییر است. در گذشته، ابزارهای هوش مصنوعی بیشتر برای تولید متن، پاسخ به سؤال یا خلاصهسازی استفاده میشدند؛ اما نسل جدید عاملهای هوش مصنوعی تلاش میکند بخشهایی از اجرای واقعی کار را نیز بر عهده بگیرد.
وابستگی کسبوکارها به عاملهای هوش مصنوعی
افزایش استفاده از Agentهای هوش مصنوعی باعث شده مسئله پایداری سرویس اهمیت بیشتری پیدا کند. اگر یک شرکت تنها برای دریافت ایده یا پاسخ به پرسشهای ساده از هوش مصنوعی استفاده کند، قطعی سرویس احتمالاً اثر محدودی دارد. اما زمانی که عامل هوش مصنوعی بخشی از فرایند عملیاتی شرکت را انجام میدهد، هرگونه اختلال میتواند پیامدهای بیشتری داشته باشد.
به همین دلیل، سازمانهایی که از ابزارهای AI بهعنوان بخشی از زیرساخت کاری خود استفاده میکنند، باید برای زمانهای قطعی نیز برنامه جایگزین داشته باشند. ذخیره محلی اطلاعات ضروری، تعریف فرایندهای دستی جایگزین و استفاده از چند ابزار مکمل میتواند بخشی از این آمادگی باشد.
همکاری و رقابت OpenAI و Microsoft
اختلال همزمان این دو سرویس توجهها را به رابطه پیچیده OpenAI و Microsoft نیز جلب کرده است. مایکروسافت از سال ۲۰۱۹ سرمایهگذاری قابلتوجهی در OpenAI انجام داده و این همکاری در طول سالهای بعد توسعه پیدا کرده است. مایکروسافت همچنین از فناوریهای OpenAI در بخشهایی از محصولات و خدمات هوش مصنوعی خود بهره برده است.
با وجود این همکاری نزدیک، رابطه دو شرکت در سالهای اخیر تنها به شراکت محدود نمانده و در برخی حوزهها جنبه رقابتی نیز پیدا کرده است. هر دو شرکت در بازار رو به رشد هوش مصنوعی سازمانی حضور دارند و محصولات مختلفی را برای افزایش بهرهوری کاربران و کسبوکارها توسعه میدهند.
همین رابطه دوگانه باعث شده است هرگونه اختلال در محصولات دو شرکت توجه زیادی در بازار فناوری ایجاد کند؛ با این حال، همانطور که اشاره شد، همزمانی قطعی دو سرویس بهتنهایی دلیل کافی برای مرتبط دانستن آنها نیست.
قطعی سرویسهای ابری چه درسی برای کسبوکارها دارد؟
یکی از مهمترین درسهای این اتفاق برای کسبوکارها، ضرورت داشتن برنامه تداوم فعالیت است. حتی بزرگترین ارائهدهندگان خدمات ابری نیز ممکن است با اختلال مواجه شوند. بنابراین، سازمانها نباید فرض کنند که یک سرویس آنلاین همیشه و بدون وقفه در دسترس خواهد بود.
کسبوکارها میتوانند برای سرویسهای حیاتی، راهکارهای جایگزین تعریف کنند. برای مثال، در حوزه ارتباطات میتوان از روشهای ارتباطی پشتیبان استفاده کرد و برای فایلها و اطلاعات مهم نیز سیاستهای مناسب Backup و دسترسی آفلاین در نظر گرفت.
در مورد ابزارهای هوش مصنوعی نیز بهتر است فرایندهای مهم تنها به یک سرویس وابسته نباشند. اگر یک سازمان برای تولید محتوا، تحلیل داده، برنامهنویسی یا پردازش اسناد از AI استفاده میکند، داشتن یک مسیر جایگزین میتواند از توقف کامل فعالیتها در زمان قطعی جلوگیری کند.
چرا شفافیت شرکتها هنگام قطعی مهم است؟
صفحه وضعیت سرویسها یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی شرکتهای فناوری با کاربران است. زمانی که یک سرویس دچار اختلال میشود، کاربران معمولاً اولین سؤالشان این است که آیا مشکل از سیستم خودشان است یا از زیرساخت سرویس.
انتشار سریع اطلاعات درباره وقوع اختلال، وضعیت بررسی مشکل و اقدامات انجامشده میتواند از سردرگمی کاربران جلوگیری کند. همچنین، ارائه گزارش نهایی پس از رفع مشکل به سازمانها کمک میکند درک بهتری از علت حادثه و اقدامات پیشگیرانه آینده داشته باشند.
در مورد اختلال اخیر نیز اطلاعرسانی OpenAI و Microsoft نشان داد که هر دو شرکت وضعیت سرویسهای خود را از طریق کانالهای رسمی پیگیری میکنند. جزئیات بیشتر درباره علت اصلی اختلال و مدت زمان دقیق تأثیر آن میتواند در گزارشهای بعدی مشخص شود.
جمعبندی
اختلال همزمان در Microsoft Outlook و ChatGPT Work بار دیگر نشان داد که حتی سرویسهای بزرگ فناوری نیز از مشکلات فنی و قطعیهای موقت مصون نیستند. OpenAI از افزایش خطا و تأخیر در ChatGPT Work خبر داد و اعلام کرد تیم فنی در حال اجرای راهکار برای کاهش اثرات مشکل است. مایکروسافت نیز از اختلال در برخی قابلیتهای Exchange Online خبر داد و بررسی زیرساختهای خود را آغاز کرد.
در حالی که تعداد قابلتوجهی از کاربران در سرویسهای گزارشدهی قطعی، مشکل در استفاده از محصولات OpenAI و Outlook را ثبت کرده بودند، در زمان انتشار اطلاعات، ارتباط مستقیمی میان دو اختلال تأیید نشده بود.
اهمیت این حادثه تنها به چند ساعت اختلال در دو سرویس محدود نمیشود. وابستگی روزافزون کسبوکارها به سرویسهای ابری، ایمیل سازمانی و عاملهای هوش مصنوعی نشان میدهد که پایداری زیرساختهای دیجیتال به یکی از موضوعات مهم مدیریت فناوری تبدیل شده است. سازمانها نیز باید در کنار استفاده از ابزارهای پیشرفته، برای قطعی موقت آنها برنامه پشتیبان داشته باشند.
برای اطلاعات بیشتر به انجمن دیجیتال مارکتینگ مراجعه کنید.
