به نقل از دیجیتال مارکتینگ ایران، گوگل در روزهای پایانی سپتامبر ۲۰۲۶ مجموعهای از تغییرات مهم را در اکوسیستم جستوجو اعمال کرده است؛ از آغاز آپدیت اسپم گوگل در سپتامبر گرفته تا اضافهشدن دادههای جستوجوی مبتنی بر تصویر به Google Search Console. همزمان، گزارشهایی درباره کاهش ترافیک ارگانیک ناشی از Google Search و تأثیر AI Mode بر کلیک کاربران روی وبسایتها منتشر شده است.
این تغییرات نشان میدهند که برای تحلیل عملکرد سئو دیگر نمیتوان تنها به رتبه کلمات کلیدی و ترافیک سنتی Google Search تکیه کرد. دادههای جستوجوی تصویری، رفتار کاربران در محیطهای مبتنی بر هوش مصنوعی و حتی وضعیت فنی صفحات میتوانند نقش مهمی در توضیح افت یا رشد ترافیک داشته باشند.
آپدیت اسپم گوگل در سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شد
گوگل از ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ انتشار آپدیت اسپم سپتامبر را آغاز کرده است. طبق اطلاعات داشبورد وضعیت Google Search، این بهروزرسانی از ساعت ۹:۱۵ صبح به وقت اقیانوس آرام شروع شده و بهصورت جهانی و برای تمام زبانها در حال انتشار است.
گوگل برای این آپدیت بازهای حداکثر دو هفتهای در نظر گرفته است. این مدت از بازه اعلامشده برای سایر آپدیتهای اسپم سال ۲۰۲۶ طولانیتر است. بهروزرسانیهای ماههای مارس، ژوئن و آگوست نیز در همین سال منتشر شده بودند، اما هیچکدام بیش از دو روز و ۱۶ ساعت برای تکمیل انتشار زمان نبردند.
نکته مهم این است که گوگل تاکنون مشخص نکرده است آپدیت جدید دقیقاً چه نوع رفتار یا محتوایی را هدف گرفته است. بنابراین مشاهده تغییر در رتبه یا ترافیک در روزهای ابتدایی نباید بلافاصله بهعنوان نتیجه قطعی این آپدیت تفسیر شود.
چرا زمان انتشار آپدیت اسپم اهمیت دارد؟
وقتی گوگل یک بهروزرسانی الگوریتمی را طی چند روز یا چند هفته منتشر میکند، تغییرات رتبهبندی ممکن است بهصورت تدریجی در سایتها ظاهر شوند. به همین دلیل، مدیران سایتها بهتر است تاریخ شروع آپدیت را در کنار دادههای Google Search Console و Google Analytics ثبت کنند.
اگر همزمان با شروع آپدیت اسپم، افت محسوسی در کلیکها، نمایشها یا رتبههای ارگانیک مشاهده شود، این همزمانی میتواند یک نشانه برای بررسی بیشتر باشد؛ اما بهتنهایی اثبات نمیکند که افت عملکرد ناشی از آپدیت است. عوامل فنی، تغییرات رقبا، فصلپذیری جستوجو، تغییر رفتار کاربران و سایر بهروزرسانیهای گوگل نیز باید بررسی شوند.
گوگل برای سایتهایی که تحت تأثیر آپدیتهای اسپم قرار میگیرند، مطالعه و رعایت سیاستهای مربوط به Spam Policies را توصیه میکند.
Search Console دادههای جستوجوی تصویری را نمایش میدهد
یکی دیگر از تغییرات مهم این هفته، اضافهشدن فیلتر جدیدی به گزارش Performance در Google Search Console است. این قابلیت دادههای مربوط به جستوجوهایی را جدا میکند که کاربر بهجای یک عبارت متنی، از تصویر برای شروع جستوجو استفاده کرده است.
این دسته از جستوجوها تحت عنوان Multimodal شناخته میشوند و دامنه آنها تنها به Google Lens محدود نیست. جستوجوی تصویری از طریق Google Lens، قابلیت Circle to Search در اندروید، آپلود تصویر در Google Search و گزینه «Search this image» در Chrome میتواند در این دادهها قرار بگیرد.
فیلتر Multimodal در بخش جستوجوی وب Search Console قرار گرفته و گوگل اعلام کرده است که انتشار آن بهصورت جهانی انجام میشود. گزارش عملکرد مربوط به قابلیتهای مولد هوش مصنوعی نیز قرار است دادههای مرتبط با جستوجوی چندوجهی را دریافت کند.
چرا دادههای جستوجوی تصویری برای سئو مهم هستند؟
برای فروشگاههای اینترنتی، وبسایتهای حوزه مد و پوشاک، دکوراسیون، لوازم الکترونیکی، گردشگری و سایر کسبوکارهایی که به تصاویر وابستگی زیادی دارند، این تغییر میتواند دید بهتری نسبت به عملکرد صفحات تصویری ایجاد کند.
برای مثال، کاربر ممکن است تصویری از یک کفش، وسیله دکوراتیو یا یک محصول را در اختیار گوگل قرار دهد و در نهایت به صفحه محصول یک فروشگاه برسد. پیش از این، تفکیک چنین کلیکهایی از جستوجوی متنی دشوارتر بود؛ اما فیلتر جدید امکان مقایسه عملکرد این نوع ورودی با ترافیک معمولی Search را فراهم میکند.
البته یک محدودیت مهم وجود دارد: در جستوجوهای چندوجهی، اطلاعات مربوط به عبارت جستوجو در اختیار مدیر سایت قرار نمیگیرد. گوگل دلیل این موضوع را آن میداند که این جستوجوها عمدتاً بهجای متن، بر تصویر متکی هستند.
بنابراین، متخصصان سئو بیشتر میتوانند بفهمند کدام صفحات از جستوجوی تصویری ترافیک دریافت کردهاند، اما الزاماً نمیتوانند ببینند کاربر دقیقاً چه تصویر یا موضوعی را برای پیدا کردن آن صفحه استفاده کرده است.
یک خطای فنی میتواند صفحه را از نتایج گوگل خارج کند
در اتفاقی دیگر، John Mueller از گوگل به گزارشی درباره حذف صفحات یک سایت از نتایج جستوجو واکنش نشان داده است. در این مورد، مدیر یک سایت گزارش کرده بود که گوگل یک صفحه متعلق به وبسایت دیگری در حوزه شرطبندی را بهعنوان Canonical صفحات خود شناسایی کرده است.
در نمونه دیگری نیز یک مدیر سایت متوجه شده بود که URL مربوط به یک سایت ثالث در گوگل ایندکس شده و عنوانی عمومی مرتبط با خطای JavaScript برای آن نمایش داده میشود. این موضوع این احتمال را مطرح کرد که Googlebot بهجای محتوای اصلی، یک صفحه خطا را دریافت کرده باشد.
Mueller در پاسخ خود احتمال چنین سناریویی را مطرح کرد و استفاده از ابزار Live URL Test در Search Console را برای بررسی وضعیت واقعی صفحه پیشنهاد داد. او همچنین تأکید کرد که در هر یک از حالتهای احتمالی، نتیجه نهایی میتواند این باشد که محتوای عادی صفحه در جستوجوی گوگل نمایش داده نشود.
اهمیت پایش خودکار صفحات مهم
این اتفاق یک نکته مهم در سئو تکنیکال را یادآوری میکند: سالم بودن یک صفحه در زمان انتشار به معنی سالم ماندن آن در ماهها و سالهای بعد نیست.
تغییرات سرور، خطاهای JavaScript، تنظیمات اشتباه Canonical، تغییرات CDN، مشکلات ریدایرکت یا نمایش نسخه متفاوت صفحه به Googlebot میتوانند در نهایت روی ایندکسشدن تأثیر بگذارند.
به همین دلیل، برای صفحات مهم مانند صفحه اصلی، صفحات دستهبندی، صفحات محصول و لندینگهای تجاری، پایش دورهای میتواند ارزشمند باشد. ایده اصلی این است که خطا پیش از آنکه توسط خزنده گوگل ثبت و به یک مشکل پایدار تبدیل شود، شناسایی شود.
افت ترافیک Google Search برای ناشران شدیدتر شده است
گزارش دیگری از Chartbeat نیز تصویری متفاوت از وضعیت ترافیک ناشران ارائه میدهد. طبق دادههای 2026 Publisher Playbook این شرکت، ترافیک Google Search در شبکه ناشران مورد بررسی از ژوئیه ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۴۰.۲ درصد کاهش داشته است.
این کاهش در سال قبل از آن حدود ۲۱.۹ درصد گزارش شده بود. در نتیجه، دادههای Chartbeat نشان میدهد افت ورودی از Google Search برای ناشران در دومین سال شدیدتر شده است.
ترافیک Google Discover نیز در همین بازه با کاهش بیشتری مواجه شده است. طبق این گزارش، افت Discover از ۶.۶ درصد در سال قبل به ۳۴.۳ درصد رسیده است.
با این حال، این آمار را نباید مستقیماً به تمام وبسایتها تعمیم داد. شبکه مورد بررسی Chartbeat بیشتر به ناشران خبری و رسانهای متمایل است و خود گزارش نیز بهطور شفاف مشخص نمیکند که ارقام مربوط به pageview مطلق هستند یا سهم هر کانال از کل pageviewها.
چرا دادههای Chartbeat برای همه سایتها نسخه یکسانی نیست؟
رفتار ترافیک یک وبسایت فروشگاهی، وبلاگ تخصصی، رسانه خبری یا سایت SaaS میتواند کاملاً متفاوت باشد. بنابراین بهتر است مدیران سایت، روند ترافیک Search و Discover خود را در بازههای مشابه بررسی کنند و سپس آن را با دادههای صنعت مقایسه کنند.
نکته قابل توجه در گزارش Chartbeat افزایش سهم ترافیک مستقیم، داخلی و Dark Social است؛ کانالهایی که ناشران کنترل بیشتری بر آنها دارند. این روند میتواند اهمیت ساختن مخاطب مستقیم و کاهش وابستگی کامل به پلتفرمهای جستوجو را برای برخی مدلهای رسانهای بیشتر کند.
AI Mode در یک آزمایش باعث کاهش کلیک روی سایتها شد
در کنار دادههای مربوط به Search، یک آزمایش میدانی نیز اثر استفاده از Google AI Mode بر رفتار کاربران را بررسی کرده است. پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا و Northeastern University با استفاده از یک افزونه مرورگر، رفتار ۱۱۰۰ کاربر آمریکایی را بررسی کردند.
شرکتکنندگان ابتدا سه روز در شرایط پایه قرار گرفتند و سپس به مدت هفت روز تحت آزمایش قرار گرفتند. در گروه آزمایش، جستوجوهای کاربران به AI Mode هدایت میشد.
نتیجه این آزمایش نشان داد افرادی که در این سناریوی اجباری از AI Mode استفاده کردند، نسبت به کاربران Google Search معمولی، ۱۸.۸ واحد درصد کمتر روی وبسایتهای دیگر کلیک کردند.
این گروه همچنین امتیاز پایینتری برای اعتماد به اطلاعات گوگل و رضایت از تجربه جستوجو ثبت کردند.
چرا نباید این عدد را پیشبینی مستقیم آینده سئو دانست؟
یک نکته مهم در تفسیر این مطالعه وجود دارد. در ابتدای آزمایش، شرکتکنندگان تنها در حدود ۰.۶ درصد جستوجوهای خود از AI Mode استفاده میکردند. بنابراین پژوهشگران با یک سناریوی «پذیرش کامل» مواجه بودند که در آن کاربران عملاً به استفاده از AI Mode هدایت شدند.
در نتیجه، کاهش ۱۸.۸ واحد درصدی کلیک را نباید بهعنوان پیشبینی قطعی کاهش ترافیک یک سایت در آینده در نظر گرفت. این آزمایش نشان میدهد اگر کاربران بهطور گستردهای جستوجوی خود را در محیطی انجام دهند که پاسخ مستقیم هوش مصنوعی بخش مهمی از تجربه باشد، رفتار کلیک میتواند تغییر کند؛ اما میزان این تغییر برای هر وبسایت به نوع محتوا، هدف جستوجو، جایگاه برند و ساختار نتایج بستگی خواهد داشت.
این موضوع همچنین با بحث گستردهتر درباره AI Search مرتبط است؛ جایی که بخشی از پاسخ پیش از کلیک کاربر روی لینکهای خارجی ارائه میشود و نقش وبسایتها از مقصد اصلی جستوجو به یکی از منابع مورد استفاده مدل هوش مصنوعی تغییر میکند.
برای سئو، این هفته چه پیامی دارد؟
مجموعه اتفاقات اخیر یک پیام مشترک دارد: تحلیل سئو بیش از گذشته به دادههای اختصاصی هر سایت وابسته شده است. یک آپدیت اسپم بدون هدف اعلامشده، یک فیلتر جدید برای جستوجوی تصویری، خطاهای فنی مرتبط با ایندکس و تغییر رفتار کاربران در AI Mode همگی نشان میدهند که تکیه بر یک شاخص ساده مانند رتبه کلمه کلیدی کافی نیست.
۱. تاریخ آپدیتهای گوگل را در تحلیلها ثبت کنید
در زمان اجرای آپدیت اسپم گوگل، تغییرات Search Console را بر اساس تاریخ بررسی کنید. مقایسه هفته قبل و بعد از آپدیت میتواند به شناسایی همزمانیها کمک کند، اما برای نتیجهگیری باید سایر عوامل را نیز در نظر گرفت.
۲. عملکرد جستوجوی تصویری را جداگانه بررسی کنید
اگر تصاویر سهم مهمی از استراتژی جذب کاربر شما دارند، فیلتر Multimodal در Search Console میتواند دادهای جدید برای ارزیابی عملکرد صفحات در اختیار شما قرار دهد. بهخصوص صفحات محصول، تصاویر اصلی و محتوایی که پتانسیل دیدهشدن از طریق Lens یا سایر ابزارهای جستوجوی تصویری دارند، ارزش بررسی بیشتری دارند.
۳. سلامت فنی صفحات مهم را پایش کنید
خطاهایی که برای کاربر عادی چندان محسوس نیستند، ممکن است برای موتور جستوجو اهمیت زیادی داشته باشند. بررسی دورهای وضعیت Canonical، پاسخ HTTP، ریدایرکتها، JavaScript و نسخهای که خزنده دریافت میکند، میتواند از ایجاد مشکلات ایندکس جلوگیری کند.
۴. Search، Discover و AI را یک کانال واحد فرض نکنید
دادههای جدید نشان میدهند که ورودی از Google Search، Discover و محیطهای AI الزاماً رفتار یکسانی ندارند. بنابراین بهتر است گزارشگیری سئو نیز این کانالها را تا حد امکان از یکدیگر تفکیک کند.
در چنین شرایطی، شاخصهایی مانند کلیک، نمایش، نرخ کلیک، صفحات ورودی، سهم جستوجوی تصویری، ترافیک مستقیم و حتی میزان دیدهشدن برند در پاسخهای هوش مصنوعی میتوانند در کنار یکدیگر تصویر کاملتری از وضعیت حضور دیجیتال ارائه دهند.
جمعبندی
سپتامبر ۲۰۲۶ برای متخصصان سئو با مجموعهای از تغییرات مهم همراه شده است. آپدیت اسپم گوگل از ۲۴ سپتامبر آغاز شده و برخلاف برخی آپدیتهای قبلی، گوگل برای تکمیل آن بازهای تا دو هفته در نظر گرفته است. هنوز مشخص نیست این آپدیت دقیقاً چه نوع محتوایی را هدف قرار میدهد؛ بنابراین تحلیل اثر آن باید تا پایان rollout با احتیاط انجام شود.
همزمان، Search Console با افزودن گزارش جستوجوی چندوجهی، امکان مشاهده عملکرد صفحات در جستوجوهایی را فراهم میکند که ورودی آنها بر اساس تصویر شکل گرفته است. این قابلیت برای سایتهای محصولمحور اهمیت ویژهای دارد، هرچند اطلاعات مربوط به تصویر مورد استفاده کاربر در اختیار مدیر سایت قرار نمیگیرد.
از طرف دیگر، گزارش Chartbeat و آزمایش دانشگاههای پنسیلوانیا و Northeastern نشان میدهند که رابطه میان موتور جستوجو، پاسخهای هوش مصنوعی و کلیک روی وبسایتها در حال تغییر است. هیچکدام از این مطالعات بهتنهایی نمیتوانند آینده ترافیک یک سایت مشخص را پیشبینی کنند، اما اهمیت اندازهگیری مستقل دادههای هر وبسایت را بیشتر میکنند.
برای مطالعه جدیدترین اخبار و تحلیلهای سئو و موتورهای جستوجو به دیجیتال مارکتینگ ایران مراجعه کنید.
“`
